Sálfræðingurinn Helena Bering hvarf þann 18. ágúst-
- frá bílastæði í miðbæ Stokkhólms.
Það var eiginmaður Helena, sem aðfaranótt fimmtudags,-
hringdi í lögregluna og tilkynnti um hvarf hennar.
Eiginmaðurinn varð áhyggjufullur um kvöldið þegar hún kom ekki heim.
Hún fór frá heimilinu kl. 8 og átti að koma heim um kl. 17-18.
Hann varð meira áhyggjufullur eftir því sem tíminn leið.
Hann reyndi að hringja í farsíma hennar en fékk bara símsvarann.
Að kvöldi til 18. ágúst 2004 var lögreglunni í Stokkhólmi tilkynnt-
að Helena Bering, 56 ára, væri talin vera saknað.
Við vitum ekki hvert konan hefur farið. Það er staðreynd.
Við leituðum að alls konar upplýsingum-
- til að komast til botns í málinu.
Sama kvöld og tilkynningin barst-
tók lögreglan mörg skref til að finna Helena.
Við fórum á vinnustað hennar og leituðum að bílnum hennar.
Við höfðum samband við dráttarbílafyrirtæki-
til að athuga hvort bíllinn hennar hefði verið dreginn.
Við fengum leyfi til að senda skilaboð á almenningssamgöngur-
og leigubílastöðvar og aðrar stofnanir-
með lýsingu á henni svo þau gætu haft augun opin.
Við höfðum meira að segja samand við sjúkrahúsin.
Ekkert bar árangur.
Við vorum strax hrædd um-
- að glæpur hefði verið framinn.
Í matinu sem við gerðum á Helena-
var ekkert sem benti til að hún hafði horfið sjálfviljug-
- eða stungið af með elskhuga.
Magatilfinning okkar var frá upphafi að glæpur hefði átt sér stað.
Við urðum að reyna að finna Helena á meðan hún var enn á lífi.
- Hvað heldur þú hafi gerst? - Ég held að hún hafi verið...
Numin á brott af einni eða fleiri manneskjum.
Í svona málum þarf að taka með í reikninginn-
að henni gæti hafa verið rænt fyrir lausnargjald.
Einhver gæti viljað kreista peninga út úr fjölskyldunni.
Það var mikilvægt að hafa þetta í huga.
Í svona málum gerist það oft að gerandinn segir fjölskyldunni-
- að hafa ekki samband við lögregluna.
Helena Bering var fimm barna móðir.
Hún bjó í húsi í Täby ásamt eiginmanni sínum.
Lögreglan hafði áhuga á því að Helena-
hafði unnið sem sálfræðingur allan sinn starfsferil.
Gæti verið skýring á hvarfi hennar á meðal skjólstæðinga hennar-
eða fólks sem hún hitti í gegnum vinnuna?
Hún var vel þekkt í sálfræðigeiranum-
sem mjög góður og hæfur einstaklingur.
Þegar hún hvarf var hún að vinna sem skólasálfræðingur.
Hún vann í fangelsisþjónustunni um stund.
Hún var með eigin stofu í Stokkhólmi fyrir einkasjúklinga.
Henni var annt um fólk. Hún var í tengslum við fanga-
- og vann með dómskerfinu.
Ekki bara sem sálfræðingur, hún leyfði föngum að búa hjá sér-
til að hjálpa þeim. Hún hafði mikla samúð og samkennd.
Þegar tilkynningin kom höfðum við ekkert að vinna með.
Við vissum að konan var horfin, hvernig bíl hún átti-
og að það var slökkt á símanum hennar.
Aðalmarkmið okkar var að safna eins mikið af upplýsingum og hægt var-
um Helena, fjölskyldu hennar og hvað þau héldu-
- að gæti hafa gerst.
Það virkar óraunverulegt, það gerir það virkilega.
Það er eins og hún sé í húsinu.
Það er erfitt að skilja að hún sé farin.
- Hótaði einhver henni? - Nei.
Til að halda áfram kortlagði lögreglan-
allt sem Helena gerði daginn sem hún hvarf.
Þegar hún fór að heiman sagði hún að hún kæmi heim um klukkan 18.
Um morguninn fór hún í skóla á Stokkhólmssvæðinu-
- þar sem hún var sálfræðingur.
Klukkan 13 átti sjúklingur tíma á skrifstofunni hennar.
Samkvæmt sjúklingnum mætti Helena-
- nokkrum mínútum eftir klukkan 13.
Leiðir þeirra skildu klukkan 14.
Sjúklingurinn var síðasta manneskjan sem við vissum um á þessum tíma-
- til að sjá Helena Bering.
Hún var með tannpínu og átti tíma hjá tannlækni-
i Näsypark klukkan 14:30 á miðvikudeginum.
Það var tími sem hún vildi alls ekki missa af.
Þegar við fenguð aðgang að símsvaranum á síma Helena-
sáum við að tannlæknirinn hafði hringt í hana til að athuga með hana.
Það var tímasetning sem við gátum notað.
Út frá þessum upplýsingum vorum við með tímarammann 14-14:30-
þar sem eitthvað hafði komið fyrir Helena Bering.
Hún hafði unnið hjá mörgum af stóru ríkisstofnunum-
með erfiðum sjúklingum. Gæti þetta haft eitthvað með það að gera?
Gæti það verið einn af fyrrum sjúklingum sem bar kala til Helena?
En þrátt fyrir mikla vinnu í þá átt-
gátum við ekki fundið neina ástæðu fyrir hvarfi hennar.
Hlutverk hennar var að hjálpa föngunum á ýmsan hátt.
Við fundum ekkert þar sem gat skipt máli fyrir hvarf hennar.
Þetta er erfið spurning, en gæti hún hafa farið sjálfviljug?
Nei, ég held ekki.
Af hverju heldur þú það?
Persónuleiki hennar, skyldutilfinning hennar... Og allt.
Á þessum tímapunkti höfðum við engar vísbendingar.
Við þurftum að safna eins miklum upplýsingum og við gátum-
til að sjá hvort við gætum fundið eitthvað sem stóð upp úr.
Við héldum fast í þá bæn að bjarga lífi Helena.
Við skoðuðum þetta með hótanir-
en gátum ekki fundið neinar haldbærar hótanir frá neinum.
- Þetta er dularfullt mál. - Þetta er óvenjulegt mannshvarf.
Þau eru venjulega mun einfaldari.
En þetta virðist vera undantekning.
Venjulega þegar fólk hverfur hefur ekkert gerst.
Þegar kona eins og hún hverfur er það oftast, í stuttu máli,-
eiginmaðurinn eða kærastinn sem gerði það.
Þetta virðist ekki vera þannig og er mjög dularfullt.
Það finnast engar vísbendingar eða ummerki um týndu Helena.
Rannsóknin leiddi ekkert.
Svo gerðist svolítið sem gaf lögreglunni eitthvað að vinna með.
Þegar við byrjuðum með málið hafði fjölskyldan þegar-
- haft samband við fjölmiðla.
Á laugardeginum voru í blöðunum stórar greinar-
- um hvarf Helena.
Það var mynd af henni og númeraplötunni hennar.
Sama kvöld og greinin var birt-
- fékk lögreglan símtal frá lesanda.
Manneskjan hafði farið fram hjá bílastæðinu-
- hjá ferjubyggingunni í Nynäshamn-
- og séð bíl með stafina RBB.
Hann átti vinnufélaga sem var kallaður RBB.
Hann tók eftir því, svo þegar hann kom heim og las blaðið-
og sá að Helena hafði horfið og að bíllinn sem hún keyrði-
hafði stafina RBB á númeraplötunni hringdi hann í lögregluna.
Eftir þrjá daga fannst bíll Helena, læstur og með kveikt á þjófavörninni-
á þessu bílastæði í Nynäshamn, suður af Stokkhólmi.
Við erum í Nynäshamn við hliðina á ferjubyggingunni.
Héðan sigla bátar til Ventspils í Lettlandi,-
Gdansk í Póllandi og Visby á Gotlandi auk annarra staða.
Hér fannst bíll Helena Bering, lagður smá skakkt.
Réttartæknimenn og starfsfólk frá rannsóknarlögreglunni kom.
Þau lýstu inn í bílinn og sáu að það var engin manneskja inni í honum.
Þau gátu reiknað út að bílnum var læst með lyklunum.
Lögregluhundar leituðu á öllu svæðinu-
til að sjá hvort væri hægt að finna einhverja slóð frá bílnum.
Eitthvað sem tilheyrði Helena eða gerendunum.
Eitthvað eins og bíllyklarnir. En það heppnast ekki.
Þegar þau höfðu lokið við að skoða bílinn-
var hann dreginn á lögreglustöðina fyrir frekari skoðun að innan.
Í bílnum, við stýrið, finna réttartæknimenn ummerki um blóð.
Við nánari greiningu kom í ljós að blóðið var úr Helena.
Við skildum að Helena hafði verið fórnarlamb ofbeldisglæps.
Við komumst líka að því að útvarpinu í bílnum hafði verið stolið.
Enginn sænskur þjófur er það heimskur að taka ódýrt útvarp-
og um leið bendla sjálfan sig við alvarlegan ofbeldisglæp.
Þetta bendir til fjárhagslegs tilefnis, að geta selt það-
- í heimalandi sínu.
Þau athuguðu stöðuna á bílstjórasætinu.
Það reyndist vera eins langt aftur og mögulegt var.
Helena var frekar lágvaxin kona.
Hún hefði ekki getað keyrt bílinn með bílstjórasætið þannig.
Einhver annar hafði lagt bílnum í Nynäshamn.
Það var bílastæðakvittun í bílnum frá Östermalm í Stokkhólmi-
- stimpluð á svipuðum tíma og hvarfið.
Þar er sjálfsali sem Helena keypti miðann í-
þegar hún var að fara að hitta sjúklinginn sinn.
Hún skráði bílinn út klukkan 13:58.
Okkur fannst að eitthvað hefði gerst á milli Stokkhólms og Nynäshamn.
Að hugsanlegt lík gæti verið í skurði eða í skóginum.
Við notuðum lögregluþyrluna okkar til að róta í-
og leita í skurðunum ef það skyldi vera lík þar.
Við létum fólk á mótorhjólum og hundaþjálfara kemba skóglendið-
- á veginum til Nynäshamn.
Til þess að þrengja leitina var það mikilvægt fyrir lögregluna-
að staðfesta hvenær bílnum hafði verið lagt í Nynäshamn.
Þegar bíllinn fannst var bílastæðasekt á glugganum-
hún hafði verið gefin út klukkan 16 daginn eftir að Helena hvarf.
Þetta þrengdi tímarammann fyrir hvenær bíllinn hafði komið þangað.
Eitt af því fyrsta sem við gerðum var að fara hús úr húsi.
Út frá því gátum við staðfest-
að bíllinn hafði komið þangað miðvikudagskvöldið.
Sama kvöld og Helena hvarf frá klukkan 18.
Þegar við fundum bílinn í Nynäshamn héldum við fyrst að-
þetta væri einhver frá nærliggjandi landi sem hefði tekið ferjuna.
Það hefði líka getað verið manneskja sem átti heima í Nynäshamn.
Fíkill eða eitthvað þannig.
Lögreglan bar kennsl á mögulega lögbrjóta á svæðinu.
Hún einbeitti sér líka að ferjubyggingunni-
og brottför báta og farþegalistum síðustu 24 tíma.
Það var umfangsmikið og tímafrekt verk.
Skyndilega fékk lögreglan ábendingu.
Eitthvað sem leiddi rannsakendur að því sem þeir óttuðust mest.
Þann 29. ágúst fékk ég símtal frá lögreglunni í Uppsölum.
Sveppatínari hafði verið að leita að sveppum nokkrum tímum áður.
Á leiðinni til baka að bílnum hans fann hann lík.
Hann sá að það var lík. Hann fór að því og kíkti.
Hann sá að manneskjan var látin og hringdi í lögregluna.
Ég fór til Bålsta.
Réttartæknimenn og hundar leituðu í skógarkjarrinu meðfram vegi 263.
Lögreglan segir ekki hvað, ef eitthvað, fannst.
Við ályktuðum að þetta var Helena Bering liggjandi í litlum skurði.
Hún lá á bakinu með annan fótlegginn dreginn að sér.
Við sáum að hún var með ákverka, stungusár á brjóstkassanum.
Dánardómstjórinn kom og líkinu var snúið við.
Þá sáum við að hún var líka með stungusár á bakinu.
Það var augljóst að hún hafði verið myrt þegar við fundum hana.
Lík Helena fannst rétt utan við Bålsta.
Sem er staður sem liggur norðan við Stokkhólm.
Þetta sendi rannsóknina í nýja átt.
Lögreglan er að bíða eftir svörum frá skoðun dánardómstjórans-
til að komast að því hvenær líkið var skilið eftir.
Og hvort að morðið átti sér stað á vettvanginum.
Lík Helena lá um það bil 200 metra frá vegi 263.
Við hliðina á bílastæðinu og inni í skóginum-
hafði alls konar drasli verið fleygt.
Þar var líka klámgreni.
Það var reitur með samþjöppuðum grenitrjám.
Þar inni var mikið af plöstuðum, klámfengnum myndum.
Það var eitthvað sem við þurftum að taka tillit til.
Hafði það eitthvað að gera með morðið á henni?
Lagt var hald á allar klámfengnu myndirnar.
Lögreglan fékk aðstoð frá greiningardeildinni-
til að athuga hvort klámið gæti tengst morðinu.
Þau ályktuðu-
að það væri ekki tengt morðinu á Helena.
Á meðan við vorum þarna heyrðum við í þyrlu fyrir ofan okkur.
Það reyndust vera fjölmiðlarnir sem voru mjög áhugasamir-
og voru að líta yfir vettvang glæpsins.
Þeir voru fyrir utan heimili eiginmannsins-
nánast áður en við náðum að tilkynna honum um andlát hennar.
Ein af ótrúlegustu greinunum var í kvöldblaði.
Yfirsögnin sagði-
að Helena hefði verið fórnarlamb helgisiða-morðs.
Þau höfðu raðað beinum í kross.
Svo höfðu þau tekið kerti fjölskyldunnar-
sem hún hafði skilið eftir þar sem Helena Bering fannst.
Þau höfðu sett kertin í hring í kringum beinin-
fyrir mynd fyrir algjörlega gölnu greinina þeirra.
Það særði fjölskylduna mikið.
Þegar maður vinnur að máli sem fær mikla umfjöllun í fjölmiðlun-
getur það af sér mikið af ábendingum og frekari getgátum-
sem stundum drekkir vinnu lögreglunnar.
Við getum ekki vísað á bug upplýsingum sem koma inn-
án þess að lesa í gegnum þær og greina þær-
áður en við getum lagt þær til hliðar.
Það er óljóst hvenær og hvar Helena Bering var myrt.
Lögreglan er að rannsaka hvað gerðist eftir að hún hvarf.
Hún vill heyra frá fólki sem gæti hafa séð eitthvað-
á svæðinu þar sem líkið fannst á vegi 263.
Dánardómstjórinn getur ekki sagt með vissu-
- hvenær Helena var myrt.
Við notuðum líka skordýrafræðing fyrir krufninguna.
Það er manneskja sem rannsakar moskítólirfur og moskítóflugur.
Í dómsmálum snýst það um að á einhvern hátt greina-
og meta skordýraefni sem safnað er á vettvangi glæps.
Í tilfelli morðmála er það næstum alltaf skordýra lirfur.
Það sem maður gerir er að reikna út aldur lirfunnar.
Ef lirfurnar hafa náð ákveðnum aldri er hægt að álíta-
að manneskjan hafi verið látin í þann tíma.
Ef lirfurnar eru vikugamlar þá átti andlátið sér stað fyrir viku síðan.
Skordýr eru háð ytri hitastigi.
Á líkama hafa þær í rauninni ótakmarkaðan mat.
Ef maður veit hitastigið og lengd lirfunnar getur maður reiknað út-
hversu lengi það myndi taka þær að ná ákveðinni stærð.
Lirfur maðkaflugu eru almennt kallaðar maðkar.
Við komumst að þeirri niðurstöðu að það voru um það bil ellefu dagar-
á milli líkfundarins og hvenær eggin voru lögð.
Hún dó daginn sem hún hvarf eða í síðasta lagi daginn eftir.
Aftur einbeitti lögreglan sér að ferjubyggingunni í Nynäshamn-
þar sem bíl Helena hafði verið lagt daginn sem hún hvarf.
Það að athuga brottfarir báta-
- og farþegalista fór að bera ávöxt.
M/S Fellow, sem sigldi til Litháen vakti áhuga lögreglunnar.
Það var skip sem var aðallega notað af vörubílstjórum.
Það var lítið um farþega á þessum bát.
Það voru fjórar manneskjur sem höfðu bókað miða með bátnum-
tiltölulega nálægt brottfaratíma hans.
Sumt fólk sem við tókum viðtöl við hafði tekið eftir-
manni og konu sem höfðu ferðast með M/S Fellow.
Þau voru að ferðast saman en virtust ekki passa saman.
Þau höguðu sér smá skringilega.
Maður gat sagt að þau voru frekar skrítin.
Maðurinn var næstum tvöfalt eldri en konan.
Þau bjuggu í Kaunas.
Kaunas er næststærsta borg Litháen.
Lögreglan fór þá að einbeita sér í austurátt.
Eitt sem er alltaf áhugavert við svona glæpi-
- er að skoða farsímanotkun.
Næstum allir áttu farsíma, líka þá.
Þegar við skoðuðum síma Helena hafði hann verið notaður-
fram að ákveðnum tíma en svo stoppaði hann-
einhver staðar norðvestur af Stokkhólmi.
Eftir það var hann ekki notaður. En hann gæti enn verið í notkun.
Ég notaði alþjóðlegar leiðir til að biðja um upplýsingar-
úr símkerfum Eystrasaltslandanna ef síminn skyldi vera í notkun þar.
Nokkrum dögum eftir að líkið fannst var samsvörun-
- á beðini minni um aðstoð í Litháen.
Þau sögðu mér að síminn hennar hefði tengst-
- í borg í Litháen.
Þá varð það áhugavert að leita að fleiri upplýsingum frá Litháen.
Þegar lögreglan komst að því hver notaði farsímann-
komst rannsóknin og samstarfið við litháísku lögregluna-
- í flóknar aðstæður.
Við gátum ályktað að síminn var notaður í borginni Kaunas.
Við höfðum náttúrulega samband við litháísku lögregluna-
og báðum þau að komast að því hver var að nota símann hennar.
Það kom í ljós-
að manneskjan sem var skráð fyrir SIM kortinu í farsíma Helena-
var einn af lögreglustjórunum í Kaunas.
Það var bæði óvænt og áhyggjuefni.
Við þurftum að fara varlega-
svo að lögreglustjórinn fengi ekki upplýsingar um þetta-
svo að hann losaði sig við farsímann.
Við skildum að þetta var heit slóð fyrir okkur.
Manneskja að nota síma manneskju sem var myrt í Svíþjóð.
Með aðstoð frá saksóknaranum, Ronnie Jacobsson, áætluðum við-
- að fara til Litháen-
og grípa til aðgerða ásamt litháískum yfirvöldum.
Lögreglan vissi að þetta var símareikningur lögreglustjórans.
En það kemur í ljós að það er ekki hann sem er að nota símann.
Manneskjan sem er að nota símann er kona.
Við fáum þær upplýsingar frá lögreglunni og saksóknaranum.
Við erum sammála um-
að við munum reyna að finna þennan mann og konu.
Lögreglan þurfti að hafa hraðar hendur.
Lögreglustjórinn var handtekinn ásamt konunni sem er konan hans.
Hún var með símann sinn á sér.
Með því að nota 15-tákna IMEI númerið-
gátum við strax ályktað að þetta var farsími Helena Bering.
Konan var yfirheyrð fyrst. Hún sagði að hún hefði fengið símann-
- frá eiginmanni sínum fyrir stuttu.
Hún vissi ekki hvar eiginmaður hennar fékk símann.
Lögreglustjórinn var yfirheyrður í von um að komast að því-
hvers vegna hann var nappaður með farsíma Helena.
Lögreglustjórinn var mjög órólegur,-
leiður og í uppnámi yfir aðstæðunum.
Lögreglustjórinn sagði að hann var í fríi fyrir nokkrum dögum síðan.
Hann hafði farið í sjoppu að kaupa bjór.
Hann þekkti konuna sem vann í sjoppunni.
Honum var hleypt inn í sjoppuna og stóð þar að drekka bjór.
Eftir smá stund kom annar maður sem konan hleypti líka inn.
Lögreglustjórinn og maðurinn fara að tala saman.
Maðurinn sagði að hann hefði verið í útlöndum-
- og tekið farsíma með sér heim.
Hann velti fyrir sér hvort að lögreglustjórinn vildi kaupa símann.
Lögreglustjórinn viðurkenndi að hafa keypt símann af manninum-
- og gefið konunni sinni hann.
Eigandi sjoppunnar staðfesti framburð lögreglustjórans.
Hún hafði líka aðrar mikilvægar upplýsingar.
Hún þekkti manninn sem seldi símann og nafn hans.
Maðurinn hét Vidmantas Varkalis. Sama nafni-
og var á farþegalista M/S Fellows þann 18. ágúst.
Leitin að morðingja Helena hélt áfram utan landamæra Svíþjóðar.
Þetta bauð upp á nokkrar áskoranir.
Sænska lögreglan reiddi sig algjörlega á aðstoð-
frá litháísku samstarfsmönnum sínum til að vinna í landinu.
Það voru líka tungumálahindranir-
þar sem margir af litháísku mönnunum töluðum ekki ensku.
Það var einn lögreglumaður sem við vorum í sambandi við.
Hann talaði ekki neina ensku.
Þegar við hringdum í hann til að fá aðstoð við eitthvað-
svaraði hann alltaf um leið: "10 mínútur".
Við hringdum aftur eftir tíu mínútur og þá hafði hann túlk með sér.
Það var erfitt fyrir okkur að bera fram nafn hans.
Við kölluðum hann: "Herra Tíu mínútur".
Hann var alltaf hjálpsamur og gerði allt sem við þurfum-
á framúrskarandi hátt. Hann er mjög góður lögreglumaður.
Með aðstoð frá Herra Tíu mínútum-
hélt lögreglan áfram að rannsaka þann grunaða.
Manneskjan sem hafði selt lögreglustjóranum símann,-
Vidmantas Varkalis, vann sem leigubílstjóri í Kaunas.
Hann var 37 ára.
Við vildum ná honum.
Þess vegna fór Herra Tíu mínútur af stað-
og náði í yfirmann leigubílastöðvarinnar.
Lögreglan ákvað með yfirmanninum-
að hann myndi fá Vidamantas til að keyra að kirkju-
og að litháíska og sænska lögreglan myndu bíða eftir honum.
Hringt var í bíl Vidamantas en hann svaraði ekki leigubílatalstöðinni.
Þetta var endurtekið nokkrum sinnum.
Við höfðum áhyggjur af því að það hefði frést-
að við værum þarna og hann hefði flúið.
Vidamantas fór ekki að kirkjunni en lögreglan fékk annað tækifæri.
Yfirmaður leigubílastöðvarinnar sagði að klukkan níu um kvöldið-
þurftu leigubílarnir hans að keyra heim starfsfólk-
- verslunar sem lokaði þá.
Það var mjög líklegt að Vidamantas myndi láta sjá sig þar.
Við komum með þessum strætó.
Herra Tíu mínútur athugaði byssuna sína og handjárnin.
Svo hlupu hann, ég og annar samstarfsfélagi út-
og ýttum Vidamantas upp á vélarhlífina á leigubílnum hans-
- og settum hann í handjárn.
Samstarfsmenn hans sáu þetta og héldu að við ætluðum að ræna hann.
Þeir komu hlaupandi og það færðist hiti í leikinn.
En með því að setja höndina inn fyrir jakkana okkar og öskra smá-
hörfuðu þeir og yfirmaðurinn kallaði að við værum lögreglumenn.
Andrúmsloftið varð rólegra og Vidamantas veitti enga mótspyrnu.
Við gátum handtekið hann.
Daginn eftir áttum við að hittast klukkan níu um morguninn.
Herra Tíu mínútur og saksóknarinn voru seinir að mæta.
Þeir komu að lokum og sögðu okkur að þeir hefðu farið í fangelsið.
Þeir höfðu yfirheyrt Vidamantas sem játaði að hafa myrt Helena.
En var Vidamantas einn að verki?
Eða var önnur manneskja flækt í morðið á Helena?
Þegar við höfðum staðfest að Vidamantas var líklegur gerandi-
skoðuðum við farþegalistana sem við höfðum fengið 18. ágúst.
Hann hafði ferðast með konu. Við höfðum líka áhuga á henni.
Við vissum að hún var 20 ára.
Hún var að læra þroskaþjálfarafræði við háskóla í Kaunas.
Lögrelan handtók konuna-
fyrir grun um samsekt í morðinu á Helena Bering.
Hún var lífleg og glöð stelpa á þrítugsaldri.
Hún talaði ensku.
Það var erfitt að ímynda sér að hún gæti verið flækt í málið.
En hún var það.
Á þessum tímapunkti sagði hún að hún hafði verið í Svíþjóð-
- með Vidamantas.
Hún færði ábyrgðina-
- yfir á hann eins mikið og hún gat.
Þann 1. nóvember 2004 var parið framselt til Svíþjóðar.
Yfirheyrslurnar á þeim héldu áfram þar.
Lögreglan vonaðist til að komast að því hvað gerðist þegar Helena hvarf.
Vidamantas útskýrði að það var slæm fjárhagsstaða hans-
sem leiddi til þess að hann fór til Svíþjóðar.
Ég hafði heyrt að maður gæti þénað mikið af peningum þar.
Svo ég hélt það gæti verið þess virði að fara þangað og prófa.
Þeim tókst ekki að þéna sérstaklega mikið.
Þegar þau voru að fara heim áttuðu þau sig á því að þau voru blönk.
Konan og Vidamantas höfðu plan-
um að ræna hentugri manneskju til að fá peninga og vonandi bíl.
Þau áttu ekki næga peninga til að kauða miða í ferjuna-
- til að fara heim til Ventspils.
Við gengum um borgina, ég veit ekki hvar við höfnuðum.
Hún benti á konu og sagði: "Hún lítur út fyrir að hræðast auðveldlega".
Þegar Helena lagði bílnum sínum-
héldu þau að hún væri hæfilegt skotmark.
Hún átti stóran bíl svo þau gætu sett farangurinn sinn í bílinn-
þegar þau myndu fara í ferjubygginguna.
Í sviðsetningu sýndi 38 ára maðurinn-
hvernig kærastan hans, leikin af lögreglukonu,-
stoppaði Helena til að spyrja til vegar.
Á meðan stökk 38 ára maðurinn inn í bílinn, vopnaður hnífi.
Hvað höfðu þau upp úr krafsinu?
Farsíma og um það bil 1.500 sænskar krónur.
Þau neyddu Helena til að keyra. Þau keyrðu í ranga átt-
- og höfnuðu á E18 á norðurleið.
Þau höfnuðu nálægt Bålsta á vegi 263 og stöðvuðu bílinn.
Helena Bering var leidd inn í skóginn.
Hér eru upplýsingarnar mismunandi um hver gekk með hverjum.
En upprunalegi framburður Vidamantas er-
að hann gengur inn í skóginn með Helena.
Hann heyrir rödd segja: "Dreptu hana".
Hann veit ekki hvort þetta er hans innri rödd eða konan.
Hann fær þá hugmynd að Helena sé að reyna að sleppa.
Hann stingur hana í bakið. Svo verður allt svart, segir hann.
Konan er með aðra útgáfu að öllu saman-
þar sem hún gerir lítið úr sínu hlutverki.
Hún kennir Vidamantas um allt.
Vidamantas og konan keyra til baka í átt að Stokkhólmi.
Vidamantas réttir konunni hnífinn sem hendir honum út um gluggann.
Þau sækja farangurinn sinn á lestarstöðina-
og halda áfram suður í átt að Nynäshamn.
Þegar tíminn kom til að ákæra fannst mér-
að sönnunargögnin gegn þeim báðum væru sannfærandi.
Efasemdirnar sem við höfðum snerust að hlutverki konunnar í öllu.
Stundum fékk maður það á tilfinninguna-
að Vidamantas vildi vernda hana frá aðkomu að morðinu.
En það var bara tilfinning, það var ekki nóg til að ákæra hana.
Vidamanas var ákærður fyrir morð og mannrán-
- og konan fyrir mannrán.
Þann 15. desember 2004 hefjast réttarhöldin-
gegn Vidamantas og konunni í héraðsdóminum í Stokkhólmi.
Auðvitað var eiginmaður fórnarlambsins þar.
Og börn hjónanna voru viðstödd.
Vidamantas sýndi einhverja iðrun og skömm fyrir það sem hann hafði gert.
Konan, aftur á móti, virkaði frekar kuldaleg.
Hún hlustaði á það sem var sagt en sýndi ekki neinar tilfinningar.
Manneskjan sem sýndi tilfinningar í dómsalnum var túlkurinn.
Þegar smáatriðin komu fram um hvað hafði gerst-
og hvernig tilgangslaust morðið hafði haft áhrif á eina fjölskyldu-
bugaðist túlkurinn. Við þurftum að senda eftir nýjum túlk.
Réttarhöldin vöktu upp sterkar tilfinningar.
Vidamantas grét og baðst afsökunar fyrir það sem hann hafði gert.
Konan sat með höfuðið hátt og frosið bros.
Konan sagði: "Ef það gleður ykkur skal ég fara í fangelsi í smá stund".
Það voru hennar lokaorð.
Vidamantas Varkalis var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir morð.
Konan fékk fjögur ár fyrir ólögmæta nauðung-
- og hættulegt rán.
Dómnum var áfrýjað en dómurinn var staðfestur-
- með hækkun á skaðabótum.
Það var jákvæð niðurstaða. Gerendurnir voru sóttir til saka.
Byrjunarstaðan okkar var mjög erfið.
Það var, eins og það er oft, mistökum gerandanna að þakka-
- að okkur tókst að leysa glæpinn.
Það eru engin þýðingarmikil morð.
En að drepa einhvern til að fá bíl í stað þess að taka lestina-
er ein af tilganslausustu ástæðum sem maður getur ímyndað sér.
Það kom sterklega fram í málinu og í réttarhöldunum.
Þegar konan átti að losna úr fangelsi-
- kom Vidamantas fram í fjölmiðlum.
Hann færði ábyrgðina yfir á hana.
Hann sagði að hann hefði tekið á sig sökina hennar vegna.
Ég vildi bjarga henni, vernda hana.
Mín sannfæring er sú-
- að Vidamantas framdi morðið sjálft.
En að konan hafi verið viðriðin það allt.
Það er mín sannfæring.
Fyrir mig persónulega, staðreyndin er sú-
að ég gleymi engum morðmálum sem ég hef unnið við.
En þetta mál ristir djúpt í minni mínu.
Þýðandi: Stefanía Harðardóttir Iyuno-SDI Group