VIÐ VÖRUM ÁHORFENDUR VIÐ
ÓHUGNANLEGUM MYNDUM Í ÞÆTTINUM.
Við félagi minn stóðum við Norrtull.
Við höfðum spjallað við tvo verði sem kom ekki saman
þegar tilkynningin kom
um að einhver væri að skjóta með sjálfvirku vopni í Lidingö...
Við urðum að segja þeim að við yrðum að fara
og ókum af stað til Lidingö.
Aðgerðastjórinn gaf bara eina skipun:
"Þetta er það sem ég vil að við gerum."
Það varð að loka flóttaleiðum svo enginn kæmist frá Lidingö.
Það er auðvelt á Lidingö.
Það er bílabrú og hjólabrú.
Allir bílar sem voru lausir í borginni mættu
til að loka brúnni.
MORÐSVEITIN
Klukkan 15:45 5. júní 2018
hringdu nokkrar manneskjur í neyðarsímann í Stokkhólmi
og sögðu frá skotum úr sjálfvirkum vopnum í Lidingö,
og að einn hefði orðið fyrir skoti.
Ég var í deild alvarlegra glæpa hjá lögreglunni í Stokkhólmi
og þetta var um eftirmiðdag og ég var enn í vinnunni.
Við fengum brátt boð frá Norrmalm-lögreglunni
og tókum þátt í aðgerðinni,
svo við vorum með frá byrjun. Þetta var nýskeð.
Nokkrir lögreglubílar áttu að aka á vettvang.
Síðan áttu þeir sem eftir voru að loka vegum til Lidingö
svo skotmaðurinn kæmist ekki af vettvangi.
Við ákváðum að fara að litlu hjólabrúnni undir bílabrúnni
því þar var engin lögregla komin.
Við lögðum bílnum við járnbrautarteinana.
Við lokuðum brúnni
svo gangandi og hjólandi kæmust ekki þarna megin yfir brúna.
Síðan tókum við stöðu innar á brúnni
til að geta horft eftir henni allri,
til að sjá hvort einhver kæmi gangandi.
Meðan Oscar og félagar hans fylgdust með brúnni frá Lidingö
komu fleiri lögreglubílar og sjúkrabíll á vettvang.
Þar var illa særður maður með skotsár
og sjúkraflutningafólkið hóf þegar að reyna að bjarga lífi hans
meðan lögreglan safnaði framburðum vitna
sem gætu nýst við leitina að árásarmönnunum.
Það voru ekki margir á ferli,
en nokkrir höfðu heyrt byssuskot og farið út í glugga
og gátu gefið mikilvægar upplýsingar.
Þetta var síðdegis á sólríkum degi.
Fólk sat á svölunum og þannig.
Fórnarlambið og kærasta hans voru í bænum í hádegismat.
Þau óku heim í bíl en komust aðeins nokkra metra
áður en árásin var gerð.
Nágranni myndaði árásina frá svölunum.
Það kom maður að og fór að skjóta.
Fórnarlambið var stór maður. Hann fékk skot í bakið
og sneri sér við til að taka á móti.
Það voru einhvers konar átök
og fórnarlambið reyndi að hlaupa frá skotmanninum,
en hann var særður.
Hann var skotinn einu sinni, kannski tvisvar.
Eftir smátíma féll fórnarlambið.
Skotmaðurinn stóð þá yfir honum, sneri byssunni við,
og fór að berja hann í höfuðið og andlitið.
Við töldum ellefu högg.
Þetta var líka myndað með farsíma.
Sumir nærstaddir reyndu að ná athygli árásarmannsins,
með að hrópa "Hættu!" og þannig.
Af því þetta var gróft.
Fórnarlambið reyndi að verja andlitið með höndunum,
en maður sér þegar hann missir meðvitund.
Síðan hleypur árásarmaðurinn og sest í farþegasætið
á gráum bíl.
Bíllinn ók síðan burt á fullri ferð.
Fljótlega eftir að tilkynningin um skotárásina barst
kom inn önnur tilkynning um brennandi bíl
á bílastæði, aðeins nokkur hundruð metrum frá vettvangi.
Tilgátan var að þetta væri flóttabíllinn.
Þetta er vel þekkt aðferð.
Ef þetta var flóttabíllinn
gæti það þýtt að árásarmennirnir væru að flýja á fæti.
Á meðan kom Rasmus, sem býr á Lidingö,
á neðanjarðarlestarstöðina í Ropsten,
á meginlandinu,
til að taka lestina heim til Lidingö yfir brúna.
Ég sá lögreglu með hjálma og vesti í Ropsten.
Á leiðinni yfir brúna fékk ég skilaboð, held ég,
eða fór inn og spurði, og komst að því að maður hafði verið skotinn.
Þegar við komum nær brúarendanum
sá ég tvo yngri menn sitja við vatnið.
Fyrst hugsaði ég að hann væri að drekka vatnið
eða þvo sér.
Ég hélt áfram, alla leið að stöðinni hérna.
Síðan gekk ég alla leið til baka til að sjá þessa náunga.
Þeir höfðu flutt sig aftar og sátu í stiganum.
Það var eins og þeir væru að ná andanum.
Það var einhvern veginn skrýtið.
Ég hringdi því í 112 og náði sambandi.
Ég tróð mér á bak við súlu hérna
svo þeir sæju mig ekki hringja í lögregluna.
Á þeim tíma gengu þeir upp stigann.
Síðan gengu þeir eftir veginum hérna í áttina að brúnni.
Þá fór ég að elta þá.
Ég var rétt fyrir aftan þá á Lidingö-stígnum
og reyndi að halda fjarlægð.
Ég sagði við 112 að þessir menn væru á leið til Stokkhólms.
Þegar ég kom yfir brúna sá ég að það var lögregla
á veginum, á stóru brúnni.
Ég fór að benda og veifa.
Ég öskraði ekki, því strákarnir voru fyrir framan mig,
en ég náði sambandi við lögreglumann á brúnni.
Það var vitni sem benti á tvo menn
sem gengu til okkar um miðja brúna.
Aðgerðastjórinn vildi auðvitað að við handtækjum þá,
svo félagi minn og ég gengum út á hjólabrúna til að taka þá höndum.
Þessir tveir,
þeir hreyfðu sig þannig að það var augljóst að þeir vildu síður sjást.
Þeir höfðu dregið hetturnar niður til að fela andlitin.
Þeir pössuðu líka við lýsinguna sem vitnið hafði gefið.
Það var auðvelt að sjá hverja við ættum að handtaka.
En það kom brátt í ljós að þetta var ekki góður staður.
Við vissum ekki hvort þeir væru vopnaðir eða ekki.
Við vildum ekki neyðast til að skjóta eftir brúnni endilangri
því það var fólk aftan og framan við mennina.
Svo ég talaði við félaga minn og við ákváðum að bíða,
svo það væri enginn milli okkar og hinna grunuðu.
Þegar síðasta manneskjan milli okkar og hinna grunuðu fór framhjá
drógum við samtímis upp byssur og hrópuðum, "Lögregla, niður!"
Þeir grunuðu hlýddu
og við tókum eftir því að þeir voru meiddir í andliti.
Einn þeirra var með blöðru sem stækkaði meðan hann lá þarna
og hárið á hinum var sviðið.
Við nálguðumst og handtókum þá
og ályktuðum að þeir hefðu verið í námunda við brennda bílinn,
og hann hafi sprungið.
Þeir gætu hafa staðið of nálægt og brennt sig í andliti.
Við ókum þeim á lögreglustöðina
og rannsóknarlögreglan tók við þar.
Við hefjum fréttatímann á því að 57 ára gamall maður
sem var skotinn á Lidingö fyrr í dag lést af sárum sínum.
Það var um 15:45 í dag sem vitni hringdu í lögreglu
og sögðu frá skothljóðum á Lidingö.
Nokkrir eru nú í haldi
og lögreglan fer með málið sem morð.
Til að forðast skotin
neyddist kærasta mannsins til að leita skjóls meðan árásin fór fram
og sá því ekki mikið.
Við yfirheyrslur reyndist hún hafa meira að segja
sem gat haft þýðingu fyrir málið.
Hún sagði að hún og fórnarlambið hefðu verið í hádegismat
og fannst þau ekki vera elt.
En hún sagði að hann hefði oft lent í átökum.
Hann var miðaldra maður sem hafði unnið öll sín fullorðinsár
í byggingarvinnu af ýmsu tagi,
sem ráðgjafi og... þess háttar.
Hann starfaði við byggingarverkefni sem hafði vakið mikla athygli
og þar sem hafði oft komið til átaka.
Þetta var bygging nemendaíbúða í Spånga.
Einingar áttu að koma frá Kína og verða að nemendaíbúðum,
en margt hafði farið úrskeiðis.
Einingarnar reyndust lélegar
og það urðu átök milli byggingafyrirtækisins
og undirverktakanna sem voru ráðnir.
Það lágu töluverðir fjármunir í verkefninu
og einn af viðskiptafélögum hans hafði lent í ýmsu óþægilegu.
Hann var því á varðbergi.
Okkar tilgáta var að hann hafi verið skotinn út af einhverju
sem tengdist þessum átökum.
Á vettvangi vann tæknideildin við að finna vísbendingar.
Þau litu nánar á brunna bílhræið
og eftir að hafa borið það saman við framburði vitna
töldu þau líklegast að þetta væri flóttabíllinn.
Bíllinn var svo illa brunninn
að það voru engin tæknileg gögn eftir í honum,
nema til að bera kennsl á bílinn, sem við gátum gert.
Við komumst að því að bílnum var stolið nokkrum dögum fyrr.
Það skipti öllu að yfirheyra mennina tvo frá Lidingö-brúnni
til að sjá hvort þeir gætu gefið skýringar.
Þeir vildu ekki segja af hverju þeir voru á Lidingö,
eða hvernig þeir fengu brunasár og sót í andlitið,
eða af hverju fötin þeirra lyktuðu af bensíni.
Einn var mjög illa brunninn, sérstaklega á andlitinu.
Hann hlýtur að hafa fundið mikinn sársauka.
Hann fékk læknisaðstoð og þannig.
Við höfðum framburð vitna sem töluðu um tvo árásarmenn.
Við vorum með brunninn bíl
og tvo menn með brunasár sem lyktuðu af bensíni.
Við ályktuðum auðvitað að þeir væru skotmaðurinn og ökumaðurinn.
Sama dag og um kvöldið fengum við að vita að vitni
sem býr í húsi skammt frá
hefði séð bíl lagt þar í nokkra klukkutíma.
Þau höfðu tekið eftir gráum eldri hlaðbak
sem hafði staðið á bílastæðinu frá klukkan 11 um morguninn
þar til korter yfir þrjú síðdegis.
Nágrönnunum fannst bíllinn svo skrýtinn að þau tóku mynd.
Maður sér á myndinni
að þetta er sami bíllinn sem seinna var brenndur.
Nágrannarnir höfðu brugðist við því að bíllinn
hafði verið þarna lengi, var fullur af krökkum
sem höfðu reykt í og við bílinn og þess háttar.
Þau töluðu um sex manns af blönduðum uppruna og kynjum,
bæði stelpur og stráka.
Um svipað leyti bárust nýjar upplýsingar.
Eftir að kveikt hafði verið í bílnum sá vitni þrjár eða fjórar manneskjur
ganga frá bílabrunanum.
Við vorum með tvo í haldi
og þrjú eða fjögur sem gengu frá því sem líklega var flóttabíllinn,
eftir að kveikt var í honum.
Síðan sex til sjö manneskjur sem voru í bílnum á bílastæðinu.
Þetta gekk ekki upp.
Þegar lögreglan skoðaði myndirnar af grunsamlega bílnum
með krökkunum sem sáust morguninn fyrir morðið,
sáu þau báða mennina sem voru handteknir á brúnni í hópnum.
En hvorugur passaði við lýsingu á manninum
sem vitni sáu fremja morðið.
Sum töluðu um dökkleitan, ungan, grannan árásarmann,
hugsanlega með grímu.
Það var ekki mikið á að byggja.
Mennirnir tveir sem voru handteknir
vildu ekkert tjá sig við fyrstu yfirheyrslurnar,
en þeir voru með hluti á sér sem gáfu gagnlegar vísbendingar.
Það var sími og miði með símanúmeri
sem nýttist okkur við rannsóknina.
Miðinn með símanúmerinu var athyglisverður þar sem við...
reyndum að bera kennsl á eigandann og fundum númerið á skrá
í annarri lögreglurannsókn.
Félagar okkar í Gautaborg voru að hlera einhvern
sem var með þetta númer.
Það mál snerist líka um morð með skotvopni
um tveimur vikum fyrr.
Í samtalinu við félaga okkar í Gautaborg
áttuðum við okkur á að eftirlitið í þeirra rannsókn
gaf upplýsingar sem höfðu líklega þýðingu fyrir okkur.
Ég vinn hjá deild alvarlegra glæpa í Gautaborg.
Þetta atvik átti sér stað sunnudag 20. maí 2018.
Ég fékk símtal um kvöldið,
"Það var skotárás í Guldheden."
Guldheden er fremur rólegt hverfi miðsvæðis í Gautaborg.
Barnsmóðir fórnarlambsins bjó þar.
Hann hafði verið með börnin og lagt bílnum við húsið.
Þau voru á leikvelli og þegar hann fór til að færa bílinn
var hann einn, opnaði dyrnar og settist í bílstjórasætið.
Þegar hann gerði þetta kom grímuklæddur maður aftan að honum
með sjálfvirkt vopn
og skaut mörgum skotum gegnum hurðina vinstra megin,
og ökumaðurinn sem sat einn í bílnum
fékk mjög margar byssukúlur í skrokkinn.
Hann var lýstur látinn klukkustund síðar á sjúkrahúsi.
Á sunnudagskvöld í úthverfinu Guldheden
var maður í bíl skotinn til bana
með því sem talið er sjálfvirkt vopn.
Nágrönnum brá við skothljóðin sem bergmáluðu milli húsanna
og vitni sögðust hafa séð tvo menn flýja af vettvangi
í dökkbláum bíl. Enginn hefur verið handtekinn.
Fórnarlambið var á skrá hjá lögreglunni í Gautaborg.
Hann tengdist afbrotaheiminum, en óreglulega.
Hann var ekki í neinum nýlegum átökum
svo það var ekkert augljóst tilefni til að myrða hann.
En í öðru máli
fannst GPS-sendir undir bíl
í þessu samhengi.
Niðurstaðan var að skoða bílinn aðeins betur.
Tæknifólkið fann þá GPS-sendi
sem var festur með sterkum segli
undir bílinn sem fórnarlambið sat í.
Hann var með SIM-kort og tengdist farsímanetinu.
Með stjórnforriti á síma
er þá hægt að fá GPS-hnit bílsins.
Því miður gat lögreglan ekki rakið GPS-sendinn til einstaklings.
Þess í stað fundu þau dálítið annað sem gat nýst þeim.
Árásarmennirnir sáust flýja af vettvangi
í gömlum Volvo.
Skömmu eftir skotárásina
barst tilkynning um tilraun til að kveikja í Volvo.
Sá sem hringdi
hafði séð tvær manneskjur reyna að kveikja í bíl.
Það kviknaði í honum,
en honum tókst að slökkva eldinn með slökkvitæki.
Við staðfestum fljótlega að þetta var bíllinn sem var eftirlýstur.
Þegar rannsakendur leituðu að skráningarnúmeri flóttabílsins
sáu þau að hann var stöðvaður
nokkrum dögum fyrir morðið í Guldheden.
Í bílnum var tvítugur maður sem hét Sebastian Makonnen.
Það var hann sem lögreglan í Gautaborg var að fylgjast með
þar sem þau grunaði að hann væri viðriðinn morðið í Guldheden.
En það voru líka tveir aðrir í bílnum.
Mennirnir tveir sem voru handteknir á Lidingö-brú.
Gætu allir þrír verið viðriðnir bæði morðin?
Við áttuðum okkur á að það væri fullt af fólki sem hafði
eða gat haft þýðingu fyrir rannsóknina okkar.
Við tókum því höndum saman við lögregluna í Gautaborg
þar sem rannsóknirnar tengdust
og við reyndum að deila þeim upplýsingum sem hægt var.
Það var ákveðið að öll gögn, þar á meðal hlerunargögnin,
yrðu notuð af báðum rannsóknum.
Þau voru aðeins lengra komin.
Þau höfðu bæði hlerunargögn og eftirlitsgögn um Makonnen,
og í þeim gögnum sást að hann var á hóteli
ásamt mönnunum tveimur á brúnni og nokkrum öðrum,
fyrir morðið á Lidingö,
hérna í Stokkhólmi.
Tvö herbergi voru bókuð á nafn
annars mannanna sem voru handteknir á brúnni.
Rannsakendur fengu myndir úr eftirlitsmyndavélum í hótelinu
til að athuga hvort hægt væri að sjá hverjir voru þar og hvenær.
Það tók dágóðan tíma að fá skýra mynd
af því hverjir allir á myndunum voru,
en flest þeirra voru á skrá hjá lögreglu,
sérstaklega staðarlögreglu þar sem þau bjuggu.
Við höfðum því ágæta mynd af því hver þau voru,
hvað þau væru fær um að gera og hverjum þau tengdust.
Þið munið að það var talað um bæði stelpur og stráka,
sex til sjö manns, og svo framvegis,
sem höfðu verið á Lidingö rétt fyrir atvikið.
Hérna var hópur af strákum og stelpum af ýmsum uppruna,
sem fóru saman af hótelinu,
svo við getum gert okkur í hugarlund að þau hafi farið til Lidingö.
Þetta raðaðist saman smátt og smátt.
Lögreglan var nú komin með litríkan hóp grunaðra
sem gæti tengst morðunum í Gautaborg og Lidingö.
En hvernig tengdust morðin?
Af hverju voru þessi fórnarlömb myrt?
Frekar snemma í rannsókninni
varð ljóst að þátttakendur
höfðu engin persónuleg tengsl við fórnarlambið á Lidingö.
Það líktist Gautaborg þar sem ekki voru heldur tengsl.
Þetta voru tveir ólíkir staðir,
tvö ólík fórnarlömb, gæti maður sagt.
Þannig að það var erfitt
fyrir okkur að skilja rökin.
Við enduðum á að álykta að þetta hlyti að vera einhvers konar
hreyfanleg morðsveit.
Leigumorð, hreinlega.
Rannsakendur urðu nú að kortleggja
hverjir væru í þessari grunuðu morðsveit.
Rannsakendur í Gautaborg gerðu uppgötvun
sem gat leitt þau á spor fleiri þátttakenda
og skýrt hvernig hópurinn vann.
Daginn fyrir morðið í Guldheden
skráði Sebastian Makonnen sig inn á hótel í Gautaborg
með kærustu sinni.
En þegar lögreglan skoðaði öryggismyndavélar á hótelinu
kom í ljós að þau voru ekki ein.
Auk Sebastians Makonnen og kærustu hans
voru tvær ungar stúlkur.
Þær höfðu þýðingu í rannsókninni.
Við reyndum að komast að því hvaða hlutverki þær gegndu.
Við bárum kennsl á þær með mynd- og símagögnum.
Við sáum að þær voru á lestarstöðinni eftir morðið.
Þær voru með svona ljósbláan IKEA-poka
sem þær settu í læstan skáp á stöðinni.
Lögreglan leit í skápinn, en hann hafði verið tæmdur.
Þrátt fyrir þetta ákvað lögreglan að handtaka ungu konurnar
og kæra þær vegna gruns um aðild að morði
og ólöglegan vopnaburð í tengslum við morðið í Guldheden.
Við forgangsröðuðum yfirheyrslunum
og létum færan spyrjanda ná góðu sambandi við stúlkurnar.
Það leið ekki á löngu þar til þær ákváðu báðar að segja okkur
hvað þær voru að fást við í Gautaborg.
Þær sögðu að kærasta Sebastians Makonnen hefði boðað þær þangað.
Þær tóku lestina til Gautaborgar og mættu þeim á lestarstöðinni.
Þeim skildist í samtalinu
að eitthvað átti að gerast daginn eftir.
Þeim var sagt það yrði rán eða eitthvað svipað
sem þær tækju þátt í.
Þær fengu alla vega þá hugmynd að það væri fylgst með manni.
Það var GPS, þau vissu hvar hann var.
Næsta dag fóru þær með þeim í Volvonum
og önnur þeirra var skilin eftir á tilteknum stað
og hin settist í biðskýli skammt frá.
Þær voru ekki vitni að morðinu sjálfu.
Það voru Sebastian Makonnen og kærastan hans
sem voru á vettvangi.
Eftir morðið tóku þau sjálfvirka vopnið
og fötin hans og settu það í pokann,
og sögðu þeim að fara með hann á stöðina og setja í skáp.
Árangurinn af handtökunni og yfirheyrslunum yfir stúlkunum
í rannsókn á Guldheden-morðinu í Gautaborg
náði eyrum rannsakendanna í Stokkhólmi.
Við ákváðum að gera það sama.
Við tökum líka stúlkurnar.
Við þurftum fleiri vísbendingar.
Stúlkurnar voru snemma inni í rannsókninni,
ekki síst eftir að við fengum myndskeiðin frá hótelinu.
Síðan vorum við með vitnið sem tók myndir af bílnum á stæðinu,
nálægt morðstaðnum.
Þau töluðu um tvær stúlkur á þeim stað.
Hugmyndin var því sú að þær hefðu vitað það og gætu hafa tekið þátt.
Nú þurfti sönnunargögn til að sanna þátttöku stúlknanna tveggja.
Til að komast áfram fór lögreglan í gegnum hlerunargögnin
sem bárust fyrir morðið úr síma Sebastians Makonnen.
Þau reyndust hafa rætt að þurfa föt
og Sebastian Makonnen sagði að einhver ætti að kaupa bensín.
Við fengum reikningsyfirlit með efnahagsrannsókn
sem sýndu kaup á bensínstöð í Lidingö
með korti sem tilheyrði annarri stúlkunni.
Við fórum þangað.
Því miður var ekkert myndefni til,
en þau mundu vel eftir stúlkunum
því þær virtust varla vita hvað þær væru að gera,
og vildu kaupa brúsa
og þurftu hjálp því þær vissu ekki hvaða tegund þær þurftu.
Síðan fylltu þær brúsana af bensíni. Keyptu 30 lítra.
Síðan vildu þær samlokur og gos og sígarettur og svoleiðis,
en þær voru ekki með nóg reiðufé
svo ein þeirra varð að nota kortið til að borga allt saman.
Þannig komumst við að því að þær hefðu keypt bensínið.
Þetta var auðvitað athyglisvert.
Hún á ekki bíl. Hvað var hún að gera í Lidingö?
Hún hefur engin tengsl þangað.
Það varð smám saman ljóst að við yrðum að ræða við stúlkurnar.
Við urðum að fá þær í yfirheyrslu
og heyra þeirra skýringar.
Lögreglan handtók stúlkurnar tvær
sem hana grunaði að væru viðriðnar morðið á Lidingö.
Þetta voru mjög ungar stúlkur
og hvorug þeirra hafði komist í kast við lögin fyrir þetta.
Þær áttu heilbrigð fjölskyldutengsl og þess háttar.
Það var hrópandi ósamræmi í því að vera handteknar af lögreglu
vegna alvarlegs glæps, og sitja síðan í varðhaldi.
Önnur stúlknanna fór fljótlega að tala.
Ein þeirra hafði verið að daðra
við einn af strákunum á brúnni.
Þau höfðu skrifast á og hist nokkrum sinnum.
Daginn fyrir morðið höfðu strákarnir samband
og vildu hittast.
Þær tóku strætó alla leiðina á hótelið.
Þær gistu um nóttina og fóru með til Lidingö daginn eftir.
Þær sögðust ekki hafa vitað hvað stæði til á Lidingö.
Þær voru bara með til gamans.
Þær sögðu að strákarnir hefðu beðið þær að kaupa bensín.
Þeim fannst það ekkert skrýtið.
Auðvitað hjálpar maður til og kaupir bensín.
Annar strákanna fór með þeim til að bera brúsana,
en hann fór aldrei inn í búðina. Hann stóð fyrir utan.
Þær keyptu 30 lítra brúsa og báru þá í bílinn.
Síðan fóru strákarnir á brúna og stelpurnar voru á verði
og biðu nálægt staðnum þar sem kveikt var í bílnum.
En þær sögðust ekki hafa vitað eftir hverju þær biðu.
Á einhverjum tímapunkti sagði einn strákanna við þær,
"Bráðum fáið þið poka til að fara með héðan,
og þið fáið borgað fyrir það."
Stúlkurnar báru svo pokann frá Lidingö
og geymdu hann heima í nokkra daga
áður en þær afhentu hann manni fyrir utan bæinn.
Bæði í Stokkhólmi og Gautaborg
var lögregla með fjölda grunaðra til rannsóknar.
Þau vildu handtaka fleiri í von um að fá fleiri sannanir,
en 26. júní, aðeins þremur vikum eftir morðið á Lidingö,
gerðist dálítið sem flýtti aðgerðum.
Fljótlega eftir morðið á Lidingö fengum við upplýsingar
um að Sebastian Makonnen og náungi frá Stokkhólmi
væru aftur á leið til Gautaborgar
og að það væri hætta á að annað ofbeldisbrot
ætti sér stað í Gautaborg.
Brátt kom bíll
með glæpamönnum frá Biskopsgården í Gautaborg,
og þeir sóttu strákana frá Stokkhólmi.
Það var fylgst með þeim gegnum eftirlitsmyndavélar.
Þeir óku inn í miðborgina
á stað þar sem myndavélarnar fylgjast með þeim
og einn maður sást hverfa inn í íbúðahverfi.
Skömmu síðar birtist hann aftur með pappírspoka.
Hann sást fara aftur í bílinn
og áður en þeir komu á hótelið voru þeir stöðvaðir af lögreglu.
Í pokanum fannst magasín
með skotfærum fyrir Kalasnikov-riffil.
Lögreglan fann íbúðina sem hann var í
og þar fannst Kalasnikov-riffill.
Það fundust líka tvær skammbyssur og skotfæri
auk tveggja GPS-senda
eins og þeirra sem áður höfðu fundist í tengslum við málið.
Daginn fyrir þessa handtöku
hafði faðir haft samband
og sagðist hafa fundið eitthvað skrýtið undir bílnum sínum.
Maðurinn sem átti bílinn áður var skotinn árið 2016.
Lögreglubíll fór á staðinn og fann GPS-sendi undir bílnum
og skrifaði skýrslu um áreiti.
En þegar GPS-sendarnir fundust daginn eftir í þessu samhengi,
og vopnin fundust, og fólkið á hinum endanum fannst
og tengdist þessari íbúð,
var skrifuð skýrsla um morðsamsæri.
Þessir fjórir menn,
tveir frá Biskopsgården og tveir frá Stokkhólmi,
voru handteknir og haldið fyrir morðsamsæri.
Einn þeirra fjögurra sem lögreglan handtók í Gautaborg
var hinn tvítugi Sebastian Makonnen.
Hann var ákærður vegna gruns um morð
því margt benti til þess að hann væri árásarmaðurinn í Guldheden.
En spurningin var hvaða hlutverki hann gegndi í morðinu á Lidingö,
því greining á símanotkun hans sýndi að hann var ekki á Lidingö
þegar morðið var framið.
Það varð smám saman ljóst
að Sebastian gegndi mikilvægu hlutverki
sem eins konar verkstjóri sem úthlutar verkefnum.
Það var líklega Sebastian sem tók verkið að sér
að tryggja að fórnarlambið á Lidingö yrði skotið til bana.
Hann notaði fólk sem hann þekkti áður og fékk þeim ýmis verkefni.
Einn átti að skjóta, einn ók flóttabílnum,
einn keypti bensín, nokkrir kveiktu í bílnum, nokkrir sáu um vopnið.
Allir fengu ólík verkefni.
Það varð mjög mikilvægt að lögreglan fyndi tvo menn:
skotmanninn og ökumanninn.
Þar sem grunur lék á að Makonnen væri köngulóin í vefnum
var aftur leitað vísbendinga í símagögnum hans.
Lögreglan sá að hann var í miklu sambandi
við 23 ára mann sem hét Hrayr.
Hrayr var á skrá
því við höfðum séð að hann var á hótelinu.
Við sáum líka að þeir tveir eyddu miklum tíma saman.
Á eftirlitsmyndavélum sást að eftir morðið fóru þeir Hrayr
í verslunarmiðstöð í Kista og keyptu föt fyrir talsvert af peningum.
Við gerðum okkur í hugarlund að þeir hafi keypt föt
fyrir hluta af greiðslunni fyrir morðið.
Við höfðum líka þá kenningu að hann hefði verið á Lidingö
þar sem vitni hafði lýst ökumanni
sem gæti alveg hafa verið Hrayr.
En til að staðfesta að hann hafi verið þar
þurfti lögreglan frekari sönnunargögn.
Við tæknirannsókn á staðnum
þar sem vitni sá flóttabílnum lagt rétt fyrir morðið
fundust meðal annars sígarettustubbar.
Þegar þeir voru greindir
reyndist einn þeirra vera með DNA úr Hrayr.
Á vettvangi fundu tæknimenn líka hníf
sem var með leifar af DNA úr Hrayr.
En þrátt fyrir gögn sem tengdu Hrayr við vettvanginn
grunaði rannsakendur að hann væri ökumaðurinn.
Það var enn spurning hver skotmaðurinn væri.
Fremur snemma fengum við framburð vitna
um að skotmaðurinn hefði verið dökkur á hörund.
Maður sér ekki í andlitið á myndskeiðinu,
en maður sér að hann er í hvítum Gucci-skóm,
og þegar við litum aftur á myndbandið frá hótelinu
reyndist einn þar vera í þessum skóm.
Alla vega eins skóm.
Þegar lögreglunni tókst að bera kennsl á manninn í skónum,
sem þau grunar að sé skotmaðurinn,
reyndist hann vera aðeins 17 ára gamall.
Við handtókum hann.
Það er annað að eiga við ungt fólk.
Félagsþjónustan verður að vera viðstödd,
og það eru sérstakar reglur.
Þeim er ekki haldið á sama hátt og eldra fólki.
En hann sagði fátt.
Hann játaði að hafa verið á hótelinu,
en viðurkenndi ekki að hafa verið á Lidingö eftir það.
Það sem gerði þetta erfitt var að hann var bara stundum með síma.
Við höfðum engin símagögn sem staðsettu hann á Lidingö,
eins og fyrir hin.
Auk þess var niðurstaða tæknirannsóknarinnar
á bílastæðinu á Lidingsbergsvägen
þar sem öll hin höfðu skilið eftir einhvers konar ummerki,
voru engin merki um skotmanninn
því hann reykir ekki.
En það voru lýsingar vitna frá Lidingsbergsvägen
að það hefði verið þeldökkur maður í bílnum.
Þetta var blanda af eftirlitsmyndum, símagögnum,
en líka að hann var í sambandi við Sebastian Makonnen,
bæði fyrir og eftir morðið.
Samanlagt bentu gögnin til þess að skotmaðurinn væri sá 17 ára.
Nú fórum við að fá nokkuð góða hugmynd um hvað hefði gerst.
Ökumaðurinn var eins konar svæðisumsjónarmaður.
Hann var líka aðeins eldri, svo það var hann
sem stjórnaði á vettvangi þar sem Makonnen var þar ekki.
Stúlkurnar, eins og ég sagði, runnu á bananahýði.
Svo held ég að strákarnir á brúnni hafi verið handlangarar.
Skotmaðurinn leit virkilega upp til Makonnen,
en Makonnen kom ekki alltaf vel fram við hann, svo...
ég held honum hafi fundist hann verða að gera þetta.
Þann 30. janúar 2019
hófust réttarhöldin við héraðsdóm Gautaborgar
og réttum sex mánuðum síðar féllu síðustu dómarnir.
Sebastian Makonnen var dæmdur fyrir morðið í Guldheden
og fyrir þátttöku í morðinu á Lidingö.
Hann fékk 14 ára fangavist.
Sá 17 ára var dæmdur fyrir morðið á Lidingö,
en vegna ungs aldurs fékk hann
aðeins fjögur ár í ungmennafangelsi.
Ökumaðurinn, Hrayr, var líka dæmdur fyrir morðið á Lidingö
og fékk 18 ára fangavist.
Það er skrýtið að hægt sé að fremja svo gróft brot
og fá aðeins fjögur ár í ungmennafangelsi,
meðan ökumaðurinn fékk lífstíðarfangelsi í héraðsdómi,
sem áfrýjunardómstóll skilgreindi sem 18 ár.
Það er mikill munur.
Ef Sebastian Makonnen hefði verið árinu eldri
hefði hann fengið lífstíðarfangelsi.
Við gátum ekki sannað að stúlkurnar vissu að morðið stæði til,
svo þær fengu dóm fyrir ólöglegan vopnaburð, sem ég get skilið.
Síðan voru það strákarnir á brúnni.
Annar þeirra fékk dóm en hinn var sýknaður.
Hann játaði að hafa kveikt í bílnum,
en rétturinn taldi ásetning ekki sannaðan,
og það sem rétturinn ákveður það stendur.
Manni getur fundist hvað sem er um það...
Auðvitað held ég persónulega að hann hafi vitað það,
en það er bara mín skoðun.
Við gátum ekki sannað hver fyrirskipaði morðið í Lidingö.
Það er aftakan sem við gátum sannað með gögnum.
Það var einhver verkkaupi þarna, eins og í Guldheden,
en til að finna hann þarf að finna tengsl milli
aðallega Makonnen og hans, og við höfum ekki fundið þau,
eða Makonnen sjálfur segi okkur hver réði hann til verksins,
og mér sýnast varla miklar líkur á því.
Hvað rak þau áfram? Ég held það hafi verið ýmislegt.
Hvað strákana varðar held ég
það hafi því miður verið bara peningar og virðing
sem ráku þá áfram.
Varðandi stelpurnar er ekki auðvelt að segja.
Ég held ekki að þær hafi sóst eftir peningum og virðingu,
en kannski fannst þeim spennandi að vera með þessum strákum.
Þær lentu í aðstæðum sem þær bjuggust ekki við,
þær gerðu þetta ekki fyrir peninga,
en þær hafa örugglega verið meðvitaðar um hvað þær gerðu.
Ég held það, alla vega.
Þær þurfa að lifa með þessu alla ævi,
að þær tóku þátt í þessu...
Ég held þær hafi ekki allar verið nógu þroskaðar til að skilja
hvernig það er.
Ég vona að þær geri það einn daginn.
Þýðandi: Áki Guðni Karlsson plint.com